Suy Ngẫm

Hai Mặt Của Thực Tại – Phần 6

Cập nhật: 04/12/2016
Bất kỳ khi nào chúng ta suy nghĩ, chiêm nghiệm và hiểu sai vấn đề, thì sự vật sẽ chống lại chúng ta.
 

Hai Mặt Của Thực Tại – Phần 6

 

Còn ngay khi chúng ta suy nghĩ, chiêm nghiệm đúng hướng, trí huệ và sự thông tuệ sẽ phát sinh, giống như đám gà rừng đã quán sát và khám phá ra gạo là thức ăn. Bằng cách này, chúng ta có thể nói rằng các chú gà rừng đã thực hành thiền định "vipassana", nhận biết được bản chất thực của cuộc sống này với sự thông tuệ trong tâm hồn.

Trong thực hành thiền định, các giác quan chính là những công cụ mà nếu được sử dụng đúng cách và khôn khéo; chúng sẽ giúp chúng ta giác ngộ Phật pháp. Đây là điều mà tất cả các hành giả nên biết.

Khi chúng ta không thấy rõ điều này, chúng ta sẽ còn gặp xung đột liên miên với các giác quan của mình và ngoại cảnh. Vì vậy, khi sống trong sự yên tĩnh của rừng núi bạt ngàn, chúng ta tiếp tục phát triển những cảm xúc tinh tế và chuẩn bị mảnh đất trong tâm để gieo trồng trí huệ. Đừng nghĩ rằng khi tâm bạn đã đạt được một cấp độ tĩnh lặng nào đó trong một khóa tu nơi rừng thẳm thì như vậy là đã đủ. Đừng hài lòng và dừng lại ở đó! Hãy nhớ rằng chúng ta phải tiếp tục nuôi dưỡng và phát triển những hạt giống của sự khôn ngoan. Khi trí huệ bừng sáng cho ta thấy được sự thật và chân lý, tâm chúng ta sẽ không còn lên xuống thất thường nữa. Thông thường, nếu chúng ta có tâm trạng tốt và ổn định, chúng ta sẽ cư xử khác; còn nếu chúng ta có tâm trạng khó chịu không vui, ta sẽ xử sự theo một cách khác. Như vậy nghĩa là chúng ta vẫn còn nuôi dưỡng, chứa chấp kẻ thù, xung đột cũng như sự thăng trầm và thoái chuyển ngay trong tâm này. Khi không còn xung đột nữa thì tâm chúng ta trở nên ổn định và cân bằng. Lúc đó, chúng ta an nhiên quán sát sự vật và hiểu rằng đó là cách thế giới này vận hành. Đó là pháp của thế gian vận động và ta không cần phải khóc cười hay lên đồng vì chúng.

Với trí huệ, ta sẽ có thể chuyển đổi tám pháp của thế gian với “được-mất, vinh-nhục, sướng-khổ, khen-chê” thành ‘Bát Chánh Đạo’ với “chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh tinh tấn, chánh mạng, chánh niệm và chánh định”. Với trí huệ, ta sẽ thấy bất cứ nơi nào có pháp thế gian tồn tại thì ta sẽ có thể tìm thấy cánh cửa của Bát Chánh Đạo dẫn đến giải thoát. Ngược lại, khi không có trí huệ, pháp thế gian sẽ lấn át và kéo ta xa rời Chánh Đạo . Khi chánh kiến phát sinh, con đường giải thoát nằm ngay trước mắt chúng ta. Bạn không cần phải chạy quanh quẩn tìm cầu sự giải thoát ở một nơi nào đó xa xôi!

Vì vậy trong việc tu học thực hành, bạn đừng nên nóng vội hay đốt cháy giai đoạn. Thay vào đó, bạn nên thực hành thiền định một cách nhẹ nhàng và dần dần từng bước một. Nếu bạn thực sự muốn có được an lạc, bạn nên học cách chấp nhận. Nếu tâm bạn chưa cảm thấy an lạc, bạn cũng nên chấp nhận thực tế đó. Đó là bản chất của tâm. Chúng ta phải tìm ra cách tu học thực hành phù hợp và có đủ sự kiên trì để đi theo con đường của mình.

Trước đây khi tu học mãi mà trí huệ vẫn chưa phát sinh, tôi nghĩ rằng phải cố gắng buộc cho cây trí huệ phải tuân theo lý trí của tôi mà mọc lên. Nhưng vô ích, không có tác dụng gì! Sau đó, khi quán sát và suy ngẫm, tôi nhận thấy rằng nếu ta muốn trí huệ phải nở hoa trong khi lòng ta chưa hề có là điều không tưởng. Vậy thì ta nên làm thế nào? Tốt nhất là nên tu học thực hành với tâm an nhiên không mong cầu. Việc gì đến sẽ đến vào đúng lúc nó phải đến.

Nếu không có vấn đề gì trục trặc rắc rối, vậy thì lúc đó bạn không cần phải tìm cách để giải quyết vấn đề. Nếu có vấn đề phát sinh, thì đó chính là lúc bạn cần nỗ lực để giải quyết vấn đề. Trong thiền định, ta không cần phải tìm cầu điều gì đặc biệt, nổi trội hay gây sốc. Cứ sống an nhiên và để mọi việc phát triển tự nhiên; nhưng hãy luôn quán sát tâm của bạn! Sống với chánh niệm và sự thông tuệ. Hãy để trí huệ dẫn đường cho bạn thay vì để cho tâm trạng si mê vui buồn dẫn lối. Hãy luôn tỉnh giác. Nếu không có gì trục trặc hay đặc biệt, vậy là tốt. Nếu có sự việc nào đó xảy ra! Bạn hãy quán sát, chiêm niệm và giải quyết theo cách khôn ngoan.

Luôn Hướng Tâm

Ta hãy thử quan sát một chú nhện. Chú nhện giăng tơ ở bất kỳ góc tường nào mà chú thấy là phù hợp và thuận tiện; sau đó chú an nhiên ngồi tĩnh tọa ở trung tâm và chờ. Một lát sau, có chú ruồi bay đến và đậu trên mạng nhện. Ngay lúc đó, màng nhện rung động và bốp; chú nhện nhanh như cắt chụp lấy con mồi và dùng tơ quấn chặt lại. Chú nhện ta đem con mồi đi cất và quay trở lại kiên nhẫn ngồi tĩnh tọa ngay tại trung tâm mạng nhện.

Việc quán sát chú nhện có thể làm phát sinh trí huệ và ta có thể học hỏi được vài điều ở đây. Tâm chúng ta là trung tâm cho các giác quan mắt, tai, mũi, lưỡi và thân. Khi một trong những giác quan được kích thích, ví dụ như mắt nhận biết được một sự vật gì đó và báo động đến tâm ta để ta xử lý trong chánh niệm. Chỉ cần bao nhiêu đây là đủ để phát sinh trí huệ. Chân lý nằm trong những điều đơn giản như vậy đó!

Giống như một chú nhện ngự trị giữa vương quốc mạng nhện của mình, chúng ta nên an trú trong chính tâm của ta. Ngay sau khi nhận được tín hiệu báo động, chú nhện sẽ nhanh như chớp phóng đến tóm lấy con mồi, cột chặt lại và đem cất rồi quay trở lại cái ngai của chú ngay giữa trung tâm. Chúng ta cũng vậy! Chúng ta nên luôn an trú tỉnh táo trong tâm trí của mình, nghĩa là luôn sống chánh niệm và tỉnh giác, làm tất cả mọi thứ một cách hết lòng với sự chính xác cao độ. Đây chính là trọng tâm cho việc thực hành. Thực ra thì chúng ta không cần phải náo loạn hoặc phải làm gì đó ghê gớm hay quá nhiều. Ta chỉ cần an nhiên an trú trong tâm của chúng ta, khi sự việc xảy ra kích thích các giác quan, ta xử lý chúng một cách có trí huệ. Điều đó hoàn toàn không có nghĩa là chúng ta được sống lơ là thiếu suy nghĩ, không cần phải ngồi thiền hay đi kinh hành và tiến tới là dẹp luôn việc tu học thực hành. Chúng ta không thể bất cẩn! Chúng ta phải luôn tỉnh giác như chú nhện luôn tỉnh táo chờ đợi để bắt lấy con mồi vướng vào lưới.

Còn tiếp

Việt Dịch: Diệu Liên Hoa

Trích Từ Quyển: Everything Is Teaching Us – Ajahn Chah

Tin tức liên quan

Không đề
06/06/2021
Bóng mát giữa trời
27/08/2018
Làn gió mát buổi sớm bình minh!
23/08/2018
Vĩnh biệt anh
14/07/2018
Đánh mất tuổi thơ
02/07/2018