Bài viết

Ứng xử văn hóa

Cập nhật: 09/01/2020
Ứng xử là gì? Ứng xử là thể hiện thái độ, hành động thích hợp trước những việc có quan hệ giữa mình với người khác.
 

Ứng xử văn hóa

 

Văn hóa là gì? Văn hóa là bao gồm tất cả những sản phẩm của con người. Và như vậy, văn hóa bao gồm cả hai khía cạnh: khía cạnh phi vật chất của xã hội như ngôn ngữ, tư tưởng, giá trị và các khía cạnh vật chất như nhà cửa, quần áo, các phương tiện v.v... Cả hai khía cạnh cần thiết để làm ra sản phẩm, và đó là một phần của văn hóa.

Vậy ứng xử văn hóa là gì? Là hành vi giao tiếp và đối nhân xử thế ở đời. Nó thể hiện mức độ học vấn và nhận thức cá nhân, suy rộng ra là của một cộng đồng, dân tộc.

Ứng xử văn hóa nghe qua thì đơn giản, ai cũng cho rằng là dễ. Vì ai cũng có thể tự mình ứng biến với tất cả mọi tình huống, mọi hoàn cảnh. Nói thì dễ nhưng để làm được là một điều vô cùng khó. Nó đòi hỏi ở mỗi người chúng ta rất nhiều yếu tố cũng như kỹ năng. Tùy theo hoàn cảnh mà chúng ta có những cách ứng xử khác nhau.

Cách ứng xử của mỗi người sẽ thể hiện nhân cách cũng như đạo đức của mỗi người. Khi bạn càng lớn, thì cách hành xử của bạn càng chuẩn mực hơn bao giờ hết. Khi bạn xử lý công việc, bạn không được để tình cảm và lý trí xen lẫn vào nhau. Việc công là việc công, việc riêng là việc riêng, và chúng ta chịu trách nhiệm cho những quyết định của mình. Bạn dám nói được thì bạn dám làm được. Con người không ai là hoàn hảo cả. Ai cũng có những mục đích riêng, cũng như có những đỉnh cao mà mình cần vươn tới.

Dẫu biết trên đoạn đường đó, không ít lần chúng ta phải đưa ra những quyết định dù đúng dù sai, cũng gây ra những tổn thương cho người khác, nhưng lại không có cách gì để giải thích cho họ hiểu. Chúng ta nên im lặng. Đây có thể là cách ứng xử hay nhất cho trường hợp này. Mắt thấy chưa chắc là đúng, tai nghe chưa chắc đúng. Thời gian là câu trả lời tốt nhất.

Khi đối mặt với từng tình huống, chúng ta đừng đem những giận hờn, ganh ghét, hơn thua, tị nạnh vào những quyết định của mình. Vì thế, khi đưa ra cách hành xử, chúng ta nên đứng trên lập trường của người đó mà có cách hành xử sao cho đúng. Vì chỉ khi bạn đứng trên lập trường của họ, bạn mới cảm nhận được vì sao họ làm như vậy. Đừng bao giờ đem quan điểm cá nhân mà hành xử. Đây là nghệ thuật ứng xử.

Một khi bạn không nói tốt cho ai thì cũng đừng làm họ tổn thương. Lời nói một khi đã nói ra thì không bao giờ rút lại được. Dù có cố gắng giải thích đi bao nhiêu, thì cũng ít nhiều gây ra những tổn thương cho người đối diện. Do vậy, không phải tự nhiên mà chúng ta có cả một kho tàng ca dao tục ngữ chỉ dạy về cách ứng xử, như:

“Vàng thì thử lửa, thử than
Chuông kêu thử tiếng, người ngoan thử lời”.

“Lời nói chẳng mất tiền mua
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”.

“Chim khôn kêu tiếng rảnh rang
Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe”

“Sảy chân, gượng lại còn vừa
Sảy miệng, biết nói làm sao bây giờ”.

“Thuốc đắng dã tật
Sự thật mất lòng”.

“Lời nói, gói vàng”.

“Lời chào cao hơn mâm cỗ”.

“Kính trên, nhường dưới
Một lời nói dối, sám hối bảy ngày”
.

Đức Phật là một bậc Thầy về ứng xử văn hóa. Ở Ngài, có sự dung hòa và bao dung với tất cả mọi người. Từ những người mến mộ Ngài cho đến những người chống phá Ngài, Ngài đều dùng tâm từ bi trải dài yêu thương đến với mọi người. Ai có duyên gặp Ngài thì đều được Ngài hóa độ, không kể tầng lớp thấp hay cao, giàu hay nghèo, vua chúa hay hạng bần cùng. Đức Phật của chúng ta tuyệt vời vậy đó!

Nói tóm lại, mỗi người có cho mình một cách hành xử khác nhau, cao sang hay thấp kém đều do ở cách ứng xử của chúng ta.

Tâm Thế

Tin tức liên quan

Con đường tôi đi
27/02/2020
Ngũ dục còn hơn mũi tên độc
26/02/2020
Áo nâu bên cửa thiền
25/02/2020
Đại Bồ-tát Địa Tạng
24/02/2020
Cảm xúc
23/02/2020