Bài viết

Hoa cười, hoa rụng!

Cập nhật: 19/08/2020
Thiền sư Mãn Giác, sinh năm 1052, quê ở Lũng Chiền, làng An Cách, có nhà viết sử phỏng dự nay thuộc huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam. Là người quảng lãm, lúc chưa xuất gia, Thiền sư đã rất gần gũi với Lý Nhân Tông. Hiệu Đạo Tín cũng là vua ban vì lòng kính mến.
 

Hoa cười, hoa rụng!

 

Sau khi xuất gia, Thiền sư thường chống gậy vân du khắp nơi. Khi đã rõ đạo, Ngài trở thành bậc lãnh tụ pháp môn trong thời bấy giờ.

Vào cuối tháng 11 niên hiệu Hội Phong thứ năm (1096), Thiền sư tập hợp tất cả đệ tử lại dặn dò, rồi đọc bài kệ:

“Xuân khứ bách hoa lạc
Xuân đáo bách hoa khai
Sự trục nhãn tiền quá
Lão tòng đầu thượng lai
Mạc vị Xuân tàn hoa lạc tận
Đình tiền tạc dạ nhất chi mai”
.

Kiết già, Thiền sư tọa tịch, thọ bốn mươi lăm tuổi.

Có lời:

“Xuân đi trăm hoa rụng”, thiên nhiên héo tàn, rơi rụng. “Xuân đến trăm hoa cười”, vạn vật sinh sôi, nảy mầm. Xuân qua thì Hạ đến, Đông tàn thì Xuân sang. Thế gian cứ thế đã xoay vần từ muôn thuở, vạn vật đắp đổi thay nhau. Kẻ tục thì vui khi hoa nở, mong hoa nở; buồn khi hoa tàn, mong đừng tàn. Nhưng sinh diệt, đổi thay, vinh nhục, khổ vui… là lẽ tự nhiên, định luật tất yếu của thiên nhiên vũ trụ. Dù có muốn cũng không thay đổi được, níu giữ được, trốn tránh được.

Một lần ở núi Linh Thứu, đức Thiện Thệ đã từng thuyết một bài giáo tên là Cây Lúa, có ý: “Hạt sinh mầm, mầm sinh lá, lá sinh thân, thân sinh mắt, mắt sinh bông, bông sinh hoa, hoa sinh hạt. Nhưng hạt không nghĩ mình sinh mầm, mầm không nghĩ từ hạt sinh. Cứ như thế, không gì sinh ra gì, không gì từ gì sinh”. Ngay đây thấy, thiên nhiên vạn vật vốn là nhân duyên, trùng trùng mà khởi, trùng trùng mà diệt. Lẽ thật trong đó không có gì chắc thật, không có gì cố định, không có chủ thể gì. Cứ như thế, duyên hợp thì vạn pháp tạm có, duyên tan thì vạn pháp tạm diệt. Hợp tan, sinh diệt luôn luôn vận hành. Cho nên, nếu thế gian vui buồn vì đổi thay thì người đạt đạo thấy đó mà chẳng buồn chẳng vui, chỉ xem “thịnh suy như cỏ hạt sương đông”. Người học đạo nếu có buồn thì cũng chỉ buồn khi “trước mắt việc đi mãi, trên đầu già đến rồi” mà chưa thấy được cái lẽ “hoa cười, hoa rụng”.

“Chớ bảo Xuân tàn hoa rụng hết, đêm qua sân trước một cành mai”. Nếu mọi thứ luôn sinh, luôn diệt, luôn hưng, luôn tàn như thế, nếu tâm này buông hết như thế thì còn gì không? Đó là cành mai đặc biệt mà Xuân đến không nở, Xuân đi không tàn vậy.

Tâm Chung

Tin tức liên quan

Gởi Chút Tình Xứ Quảng
22/10/2020
Vô thường
08/10/2020
Nhớ vô thường
27/09/2020
Thời gian để tinh cần
23/09/2020
Lời dạy của Tổ
22/09/2020